Wprowadzenie do gier planszowych

Pewnego wiosennego ranka, gdy otwarte odrzwia wpuszczały do środka woń pierwszych kwiatów, w karczmie zjawił się smukły chłopaczyna. Jego bujne blond włosy powiewały na lekkim wietrze. Już wtedy dało się zauważyć, iż to nie człek, tylko elf. Był porządnie oporządzony – w sumie jak każdy podróżny, a jego koń, ledwo co utrzymywał tenże ciężar. Widać było, że są po długiej tułaczce, bardzo długiej. Będący na dworze karczmarz, rzucił do stajennego aby zajął się zwierzęciem, a młodzieńca przywitał szerokim uśmiechem:
– W czym mogę pomóc zmożonemu podróżnikowi? – zapytał. Jednak nim ten mu odpowiedział, padł gospodarzowi pod nogi niczym kłoda.

Eurogra: Jest to gra w stylu niemieckim, w której najważniejsza jest mechanika. Klimat i tematyka są tutaj powierzchowne i mało odczuwalne oraz są one dopasowane do mechaniki. Tego typu gry, posiadają zazwyczaj wiele mechanik, są schematyczne i powtarzalne. Co więcej, eurogry cechują się małą losowością i bardzo znikomą negatywną interakcją. Często też bywa, iż są międzynarodowe – to znaczy, że niezależnie od tego z kim w tę grę grasz, jesteś w stanie wytłumaczyć mu zasady, gdyż nie ma żadnych językowych oznaczeń, tekstów oraz symboli na elementach gry. (Przykłady: 7 Cudów Świata, Splendor, Osadnicy z Catanu)

Ameritrash: Jest to gra w stylu amerykańskim, w której najważniejszy jest klimat i tematyka. Tego typu gry podporządkowują swoją mechanikę tematyce (np. Znana wszystkim walka z Zombie). Ponadto, gry tego typu charakteryzują się: figurkami, dużą losowością (kości), wyraźnym nastawieniem na relacje między graczami i interakcję między nimi… i jeszcze raz figurkami. Dodatkowo warto zauważyć, iż każdy z graczy (bądź stron konfliktu) ma zazwyczaj zupełnie inne cele w grze, niźli jego współtowarzysze, bądź przeciwnicy, co ukazuje nam, kolejną cechę rasowego ameritrasha. Oprócz tego wszystkiego, zasady bywają często złożone. Pomimo iż te gry, nie zawsze są wymagające, to różnorodność, w jaki sposób potoczy się rozgrywka, jest tu ogromna. Jeden ruch może odwrócić grę o 180 stopni, co jeszcze bardziej urozmaica rozgrywkę. (Przykłady: Last Night on Earth, Nemesis)

Eurotrash (Hybryda): Jest to coraz częściej spotykany typ gier planszowych. Swego czasu nie było mocnego zazębienia między ameritrashem a eurogrą i wiadomo było, co jest co. Wraz z rozwojem światowego rynku gier planszowych, zaczęto jeszcze bardziej kombinować przy tworzeniu gier. Efektem tego, stworzono „nowy” typ gier planszowych. Hybrydy zazwyczaj budowane są w taki sposób: gra jest opierana o jeden główny styl (euro albo ameri), do którego wciąga się styl poboczny (przeciwieństwo głównego). Proste, prawda? (Przykłady: Blood Rage, Wojna o Pierścień, City of Remnants)

Coraz ciężej jest rozróżnić styl gry, więc społeczność graczy zaczęła stosować podziałkę, wedle której gry dzieli się na kategorie, a nie style. Kategorie te, poza stylem, pomagają nam w doborze odpowiednich gier dla siebie. A jakie kategorie mamy? Następujące:

Wpierw wyjaśnię dwie główne kategorie, z których wywodzą się kolejne, pomniejsze.

1. Gry tradycyjne: Rodzaj gier, które są z nami na świecie od setek lat i nie rzadko nawiązują do mitów, bądź pewnych wydarzeń historycznych. Są to gry, dzięki którym mamy teraz tak wiele nowoczesnych gier. (Przykłady: Szachy, Chińczyk, Tablut (Hnefatafl), Senet)

2. Gry nowoczesne: Nowy nurt w grach planszowych. Po wielu setkach klasycznych gier i skoku technologicznym, mamy wiele bardzo złożonych gier planszowych. (Przykłady: Kawerna, Roll Player, Vudu).

Gry abstrakcyjne: Takie gry są oderwane od rzeczywistości, a fabuła jest w nich szczątkowa. (Przykłady: Jenga, Dixit, Patchwork, Szachy)

Gry dla dzieci: Kategoria gier przeznaczona dla najmłodszych. Warto przecież rozwijać młode pokolenie od samego początku. (Przykłady: Gatunki, Domek, Carcassone)

Gry plenerowe: Jak sama nazwa wskazuje, rodzaj gier, które można wykorzystać na dworze. Zazwyczaj przeznaczone dla dzieci. (Przykłady: Dobble Plaża, Jungle Speed Plaża, Wykrywacz Skarbów)

Gry wyścigowe i sportowe: Kolejna kategoria gier, głównie przeznaczona dla dzieci. (Przykłady: Piłka w grze, Hot Rod Creeps, Szalone Wózki)

Gry rodzinne: Gry przeznaczone dla naszej familii, często dla rodziców i ich dzieci. Dobre gry wprowadzające nasze małe pociechy w świat wielkich planszówek. (Przykłady: Wsiąść do Pociągu, Splendor, Cortex, Dixit, Smallworld)

Gry podróżne: Specjalne edycje gier innych kategorii bądź gry stworzone z możliwością grania w podróży. (Przykłady: 7 Cudów Świata: Pojedynek, Dzieci kontra rodzice: w samochodzie, Catan – wersja podróżna)

Gry słowne i liczbowe: Rodzaj gier, w których ćwiczymy nasze sprawne liczenie, bądź powiększamy(sprawdzamy) zasób naszego słownictwa. (Przykłady: Taboo, Scrabble, Quizy)

Gry imprezowe: Kategoria gier, dzięki której możemy kogoś zarazić miłością do gier planszowych, bądź zagrać z osobą, która od nich stroni. Uczestnictwa w grach imprezowych raczej się nie odmawia. (Przykłady: Time’s Up, Baobab, Palce w Pralce, Uga Buga)

Gry ekonomiczne: Tego typu gry, wymagają od gracza planowania, przy czym nie ingerują (zazwyczaj) w planszetki innych graczy – oczywiście nie mówię o możliwości blokowania. (Przykłady: Agricola, Puerto Rico, Tzolkin)

Gry kooperacyjne: Gry wymagające od graczy współpracy, aby ukończyć grę sukcesem. (Przykłady: Tajniacy, Robinson Crusoe, Pandemic)

Gry przygodowe: Gry, które starają się pochłonąć nas swoją fabułą. (Przykłady: Horror w Arkham, Ocaleni, Runebound)

Gry karciane: Ten rodzaj gier, wykorzystuje w większej mierze (bądź całościowo) karty. Ponadto karcianki dzielą się na dwie podkategorie. Na kolekcjonerskie i niekolekcjonerskie. (Przykłady: Do tych pierwszych możemy zaliczyć: Magic the Gatering, Władca Pierścieni, Pokemon TCG. Do tych drugich: Szeryf z Nottingham, Colt Express, Munchkin)

Gry wojenne: Gry oparte w większej mierze na prawdziwych wydarzeniach. Poza tym możemy spotkać gry mówiące o mitach, baśniach, bądź postapo. (Przykłady: Lincoln, Memoir’44, Valhalla, Projekt Manhattan)

Gry strategiczne: Gry podobne do ekonomicznych, tylko z tą różnicą, iż mamy ciągle na plecach oddech innych graczy. Według mnie najlepsza kategoria (moja ulubiona), gdyż wprowadza wiele negatywnej interakcji (nawet w Eurograch). (Przykłady: Smallworld, Cyklady, Cywilizacja: Poprzez Wieki, Gra o Tron)

Gry kościane: Ten rodzaj gier w swojej mechanice wykorzystuje (w większej bądź mniejszej mierze) kości. (Przykłady: Story Cubes, Kowale Losu, Epoka Kamienia)

Gry logiczne: Często są to gry abstrakcyjne, nieporuszające żadnej tematyki. Wymagają one od nas przede wszystkim skupienia. (Przykłady: Abalone, Warcaby, Pentago)

Gry dla dorosłych: Smaczek dla osób które, choć na chwilę mogą pograć w dorosłym gronie. Są to gry posiadające mocny, czarny humor, podłoże erotyczne, bądź potrzebują być wspomagane alkoholem. (Przykłady: Gierki małżeńskie, Alko-chińczyk, Swing, Arkana Miłości, Karty Przeciwko Ludzkości – do ściągnięcia, PRINT & PLAY)

 

Odnosząc się do powyższych kategorii, nie sposób jest oznajmić, iż często i gęsto się one zazębiają. Tak rozbudowana kategoryzacja w pewien sposób nam precyzuje zakres trudności, jednakże ja dla własnej potrzeby, rozgraniczam to do trzech typów:

Newbie – gry lekkie, nie wymagające zbytniego tłumaczenia. Typ gier, od którego powinni zacząć nowi gracze. Dla tych bardziej doświadczonych, spełniają rolę przerywników między cięższymi tytułami, bądź stwarzają okazję do spotkania się w gronie znajomych. (Przykłady: 7 Cudów Świata, Epoka Kamienia, Jaipur, Sabotażysta, Kości, 6 bierze!)

Medium – gry pośrednie, do których powinniśmy przystąpić dopiero po rozegraniu kilkunastu partii w jakąś grę typu Newbie. Są to gry najbardziej spotykane na rynku oraz pożądane (moim zdaniem). W tego typu grach, da jeszcze radę ruszyć z miejsca bez czytania instrukcji (oczywiście jeśli ktoś nam ją w miarę wytłumaczy). (Przykłady: Robinson Crusoe, Wysokie Napięcie, Race for the Galaxy, Terra Mystica, Wojna Narodów)

Monster – gry ciężkie, z pewnością nie dla wszystkich graczy. Wymagają wiele wysiłku od każdego, zajmują zazwyczaj sporo czasu, a nawet jeśli gra określona jest na krótszy czas, to przy wyjadaczach gra staje się dłuższa niż zwykle (pomimo, iż grę skracają poprzez bardzo dobrą znajomość wszystkich elementów rozgrywki). (Przykłady: Cywilizacja: Poprzez Wieki, Europa Universalis, Shogi, Twilight Imperium)

Żywię nadzieję, że po przeczytaniu tego wprowadzenia choć trochę będziesz zaznajomiony(a) z przeogromnym światem związanym z grami planszowymi.

Oby to wprowadzenie było dla Ciebie przydatne!

Elf ten, okazał się bardzo wspaniałym gościem. Kiedy tylko wypoczął, uraczył mnie wpierw swymi opowieściami ze świata. Jak się wówczas okazało, dobrze trafiłem, nazywając go podróżnikiem. Nieznane mi kraje, kultury, były jak grom z nieba. Nie sądziłem, że świat ten jest tak obszerny. Ma świadomość urosła znacznie, a na domiar tego okazało się, że kości czy karty, to nie jedyne tak zwane gry. Maelandros, bo tak mu było na imię, przywiózł ze sobą prostokątne pudełeczko. Kiedy otwarł je, mym oczom ukazały się małe, wystrugane w drewnie tak zwane pionki. Pojemnik rozkładało się, a te malutkie figurki układało się na nim. Tłumaczeniom zasad gry nie było końca… te szachy były naprawdę dziwne. Jednakże gość ten był tak serdeczny, że zostawił mi to puzderko, abym mógł szlifować swoje umiejętności, by pewnego dnia, ponownie z nim zagrać partię. 

Nawet po kilku miesiącach, moje ulubione kości nadal leżały w kącie. Kto by pomyślał…

Dodaj komentarz

avatar